เครื่องมือภายในลดงานทำมือซ้ำของทีมพัฒนาซอฟต์แวร์: ปกปิดข้อมูลในไฟล์ตาราง สคริปต์ทำขั้นตอนบนเว็บและในโปรแกรม บันทึกประชุม และต้นแบบใบเสนอราคา

ที่มาของโจทย์

โจทย์ของเคสนี้มาจากงานในทีมพัฒนาของเราเอง งานที่ต้องทำด้วยมือซ้ำทุกครั้ง ได้แก่ ปกปิดข้อมูลในไฟล์ Excel ก่อนนำไปใช้ต่อ คลิกทำขั้นตอนเดิมบนหน้าเว็บ บันทึกวิดีโอการประชุม และทำใบเสนอราคาจากรายการงานกับ Manday

งานเหล่านี้ทำด้วยมือได้ แต่เสียเวลาและพลาดง่ายเมื่อทำซ้ำหลายรอบ เช่น การคลิกทดสอบหน้าเว็บเดิมทุกครั้งที่แก้โปรแกรม เราจึงทำเครื่องมือเล็กแยกตามงาน แต่ละชิ้นพัฒนาในปีต่างกันระหว่างปี 2563–2567

ข้อกำหนดและข้อจำกัด

แต่ละเครื่องมือมีข้อกำหนดของตัวเอง ตามเอกสารความต้องการ คู่มือ และขอบเขตงานที่เราเขียนไว้ ข้อกำหนดหลักมีดังนี้

• Anonymization: อ่านไฟล์ CSV, XLSX และ XLS กำหนดข้อมูลที่ต้องปกปิดในไฟล์ตั้งค่า (file_config) และต้องแปลงกลับเป็นข้อมูลเดิมได้
• Selenium: เลือกค่าในเมนูแบบเลื่อนลง (dropdown) แนบไฟล์ Excel และกดปุ่มส่งหรือดาวน์โหลดบนหน้าเว็บ
• ตัวบันทึก RPA: บันทึกการคลิกเมาส์และการกดแป้นพิมพ์เป็น log พร้อมวิดีโอหน้าจอ เพื่อตรวจย้อนหลังได้ทั้งรอบบันทึกและรอบเล่นซ้ำ
• InMeet: ให้เครื่องเดียวสั่งเริ่มและหยุดอัดวิดีโอของเครื่องอื่น แล้วอัปโหลดไฟล์วิดีโอขึ้นเซิร์ฟเวอร์
• DoQuot: หน้าจอสำหรับทำใบเสนอราคาจากรายการงานกับ Manday โดยเริ่มจากหน้าตารางสถานะและหน้าสร้างใบเสนอราคา

ข้อจำกัดหลักมาจากวิธีที่เครื่องมืออ้างถึงหน้าจอ Selenium อ่านปุ่มและช่องกรอกจากโค้ดหน้าเว็บ จึงจับองค์ประกอบที่วาดบน canvas เช่น กราฟ ไม่ได้ ส่วนตัวบันทึก RPA เล่นซ้ำตามตำแหน่งบนหน้าจอ จึงขึ้นกับตำแหน่งหน้าต่างและความละเอียดจอ

ควรใช้ Selenium หรือตัวบันทึกเมาส์และคีย์บอร์ด

ใช้ Selenium เมื่องานอยู่บนหน้าเว็บ และใช้ตัวบันทึกเมื่องานอยู่ในโปรแกรมบนเครื่อง Selenium อ้างถึงปุ่มและช่องกรอกจากโค้ดหน้าเว็บ เช่น ID, NAME, XPATH หรือ CSS selector จึงไม่ขึ้นกับตำแหน่งบนจอ ตัวบันทึกใช้ PyAutoGUI/pynput สั่งเมาส์และแป้นพิมพ์ตามตำแหน่งที่บันทึกไว้

ตัวบันทึกจึงใช้กับโปรแกรมที่ไม่มีโค้ดหน้าเว็บให้อ้างถึงได้ กรณีทดสอบของเราเป็นการพิมพ์ข้อความในโปรแกรม Notepad

1. 1

   Anonymization: ปกปิดข้อมูลในไฟล์ตาราง

   ผู้ใช้เตรียมไฟล์ตั้งค่า (file_config) แล้วสั่งคำสั่ง encode กับไฟล์ต้นฉบับ CSV, XLSX หรือ XLS ผ่านหน้าต่างคำสั่ง (Terminal) โปรแกรมสร้างไฟล์ที่ปกปิดข้อมูลแล้วกับไฟล์จับคู่ (mapping) ไว้ในโฟลเดอร์ output เมื่อต้องการข้อมูลเดิมคืน ให้สั่งคำสั่ง decode พร้อมไฟล์จับคู่

2. 2

   Selenium: สั่งเบราว์เซอร์ทำขั้นตอนบนหน้าเว็บ

   สคริปต์ Python เปิดหน้าเว็บผ่าน ChromeDriver เลือกค่าในเมนู แนบไฟล์ Excel แล้วกดปุ่มส่งหรือดาวน์โหลด คู่มือของเราอธิบายวิธีระบุตำแหน่งปุ่มและช่องกรอกจากโค้ดหน้าเว็บ

3. 3

   ตัวบันทึก RPA: บันทึกแล้วเล่นซ้ำ

   ขณะผู้ใช้ทำงานตามปกติ โปรแกรมบันทึกการคลิกเมาส์และการกดแป้นพิมพ์เป็น log พร้อมวิดีโอหน้าจอ จากนั้นแปลง log เป็นสคริปต์ PyAutoGUI/pynput เพื่อเล่นซ้ำ และบันทึก log กับวิดีโอของรอบที่เล่นซ้ำไว้ตรวจย้อนหลัง

4. 4

   InMeet: สั่งอัดวิดีโอประชุมจากเครื่องเดียว

   เครื่องที่เลือกโหมด Controller สั่งเครื่องที่กด Join เข้ามาในโหมด Client ให้เริ่มหรือหยุดอัดวิดีโอ แล้วไฟล์วิดีโอถูกอัปโหลดขึ้นเซิร์ฟเวอร์

5. 5

   DoQuot: ต้นแบบหน้าจอใบเสนอราคา

   ต้นแบบมีหน้าตารางสถานะใบเสนอราคาและหน้าสร้างใบเสนอราคา เป็นหน้าจอแบบคงที่ และมีไฟล์ติดตั้งบน Android (APK) สำหรับเปิดดูหน้าจอบนอุปกรณ์

สิ่งที่เราสร้างและทดสอบ

เราสร้างโปรแกรม สคริปต์ คู่มือ และต้นแบบต่อไปนี้ และใช้งานภายในทีม

• โปรแกรม Anonymization พร้อมเอกสารความต้องการ และคู่มือการสร้างไฟล์ตั้งค่า การ encode และการ decode
• สคริปต์ Selenium + ChromeDriver พร้อมคู่มือการระบุตำแหน่งปุ่มและช่องกรอก
• ตัวบันทึก RPA: สคริปต์บันทึก สคริปต์เล่นซ้ำ และกรณีทดสอบพร้อม log และวิดีโอ
• แอป InMeet พร้อมคู่มือการใช้งานโหมด Controller และ Client ปี 2563
• ต้นแบบ DoQuot: หน้าตารางสถานะใบเสนอราคา หน้าสร้างใบเสนอราคา และไฟล์ติดตั้งบน Android (APK)

ผลทดสอบของเครื่องมือแต่ละชิ้น

โปรแกรม Anonymization และสคริปต์ Selenium ทำเสร็จในปี 2567 ตัวบันทึก RPA มีผลรันกรณีทดสอบ InMeet สั่งอัดวิดีโอและอัปโหลดได้ และ DoQuot มีต้นแบบหน้าจอ เอกสารสรุปโครงการประจำปี 2567 ของเราระบุว่าโปรแกรม Anonymization ทำเสร็จในเวลา 5 สัปดาห์ และสคริปต์ Selenium ทำเสร็จในเวลา 8 สัปดาห์ ทั้งสองชิ้นทำในช่วงเดือนมกราคม–มีนาคม 2567 ผลในตารางด้านล่างมาจากเอกสารสรุปโครงการ คู่มือ และไฟล์ log กับวิดีโอของการทดสอบ

ในปี 2567 เราเก็บโค้ด RPA ไว้ในชุดโค้ดที่นำกลับมาใช้ซ้ำ (Code Reuse) ของบริษัท

สิ่งที่เราเรียนรู้

งานนี้ให้หลักการต่อไปนี้สำหรับงานอัตโนมัติขนาดเล็กในทีม

• เลือกวิธีตามสิ่งที่โปรแกรมเปิดให้อ้างถึง ถ้ามีโค้ดหน้าเว็บให้อ้างถึงปุ่มและช่องกรอก ให้ใช้วิธีแบบ Selenium ก่อน ถ้าไม่มี จึงใช้การบันทึกตำแหน่งบนหน้าจอ ส่วนที่วาดบน canvas ต้องวางวิธีตรวจแยกไว้ตั้งแต่ต้น
• งานอัตโนมัติต้องตรวจย้อนหลังได้ ตัวบันทึก RPA เก็บ log และวิดีโอทั้งรอบบันทึกและรอบเล่นซ้ำ เมื่อผลไม่ตรงกัน เราจึงเทียบได้ว่าขั้นตอนไหนต่างไป
• การปกปิดข้อมูลแบบแปลงกลับได้ย้ายความเสี่ยงไปอยู่ที่ไฟล์จับคู่ ไฟล์นี้ต้องเก็บแยกจากไฟล์ที่ส่งต่อ และจำกัดคนที่เข้าถึง

นำแนวทางนี้ไปใช้กับงานของคุณได้อย่างไร

ถ้าทีมของคุณมีงานคลิก กรอก แนบไฟล์ หรือปกปิดข้อมูลที่ขั้นตอนเหมือนเดิมทุกครั้ง คุณใช้แนวทางเดียวกับเคสนี้ได้ คือแยกงานทีละเรื่อง เลือกเครื่องมือตามชนิดโปรแกรม และเก็บ log ไว้ตรวจย้อนหลัง ส่วนที่ต้องปรับคือวิธีอ้างถึงปุ่มและช่องกรอก เมื่อโปรแกรมของคุณต่างจากเคสนี้

• แยกงานที่ขั้นตอนเหมือนเดิมทุกครั้งออกจากงานที่เปลี่ยนบ่อย งานที่เปลี่ยนบ่อยไม่เหมาะกับการบันทึกแล้วเล่นซ้ำ
• ตรวจว่าหน้าเว็บหรือโปรแกรมของคุณเปิดให้อ้างถึงปุ่มและช่องกรอกได้หรือไม่
• กำหนดคนเก็บไฟล์จับคู่และที่เก็บ ก่อนเริ่มปกปิดข้อมูลจริง
• กำหนดผลที่ต้องการและขอบเขตของเครื่องมือแต่ละชิ้นให้ชัดตั้งแต่ต้น